Er zijn momenten waarop kunst, cultuur en identiteit
samenvloeien tot iets dat groter is dan een optreden. Voor The Spirits of
Baithak & Tina Londa ke Naach is dit zo’n moment. Na eerdere optredens in
India reist de groep dit najaar af naar Zwitserland, waar zij opnieuw de rijke
tradities van Baithak Gana en Londa ke Naach mogen presenteren aan een
internationaal publiek. Een trotse mijlpaal – en tegelijk een diepe terugkeer
naar de oorsprong.
Trots, bescheidenheid en onverwachte kansen
De
groep treedt doorgaans op tijdens familiefeesten, nauta’s,
sociaal-maatschappelijke evenementen, mandir-activiteiten en culturele
bijeenkomsten. Ze behoren niet tot de commercieel meest zichtbare namen, maar
wel tot de groepen die diep geworteld zijn in het gemeenschapshart. Hun muziek
klinkt niet wekelijks op de radio, en hun gezichten prijken niet overal op
flyers, maar wél worden ze keer op keer met liefde en dankbaarheid uitgenodigd
door families en organisaties.
Dat maakt de erkenning die ze nu internationaal krijgen
extra bijzonder.
Optredens op Koningsdag Rotterdam, meerdere optredens in India, een bijdrage
aan het documentaireproject van Naya Daur, en nu een nieuwe uitnodiging uit Zwitserland.
“Dan weet je dat je toch iets goeds doet,” zegt de groep
bescheiden.
Een optreden dat voelt als thuiskomen
De
aankomende show in Zwitserland is niet zomaar een optreden. Het evenement is
verbonden aan ontwikkelingsprojecten in Uttar Pradesh en Bihar, precies de
gebieden waar de voorouders van vele Surinaams Hindustaanse artiesten vandaan
komen.
Voor de groep voelt deze uitnodiging dan ook als iets heel
persoonlijks.
Publiek in India, en ook diaspora die daar vandaan komt, herkent
onmiddellijk melodieën, tekstflarden, ritmes. De herkenning gaat twee kanten
op, alsof muzikanten en publiek elkaar opnieuw ontmoeten op een plek tussen
verleden en heden.
“Het is niet kennismaken… het is herkennen. Het voelt
als ‘thuis’, maar toch net anders.”
De wortels van Uttar Pradesh en Bihar leven
voort
Hoewel
Baithak Gana in Suriname en Nederland is geëvolueerd, blijven de spirituele en
emotionele wortels stevig verankerd. Liederen voor geboorte, mundan, vivah,
seizoenen, rouw en hoogtijdagen: de Indiase volksmuziek en de Surinaams-Indiase
baithak gana raken elkaar opvallend vaak.
De essentie is tijdloos: emotie in melodie, betekenis in
elke regel.
Waar de diaspora nieuwe instrumenten, tempo’s en
arrangementen heeft toegevoegd, blijft de ziel dezelfde. Dat maakt de muziek
herkenbaar voor zowel publiek in Nederland als in India en nu dus ook in
Zwitserland.
Londa ke Naach: traditie, transformatie en
trots
Voor
veel mensen blijft Londa ke Naach een fascinerende en soms onbegrepen
kunstvorm. Maar wie de achterliggende rituelen kent, ziet de diepe schoonheid
ervan. De rol van de natjaniya tijdens het aankleden van de dulha, bij vertrek,
aankomst en parché, heeft een rijke symboliek. De optredens worden daarom altijd
toegelicht zowel ritueel als muzikaal.
Interessant is dat de vraag naar Londa ke Naach recent
toeneemt. Niet alleen bij huwelijken, maar ook bij mondans, verjaardagen en
zelfs grote podia. Dat vraagt om een nieuwe balans: respect voor de traditie,
maar ook ruimte voor transformatie zonder verlies van waardigheid.
“Elke tijd heeft z’n eigen charme,” zegt de groep.
“Als een optreden het publiek mag enthousiasmeren zonder de naam of eer van de
natjaniya te schaden, dan dragen wij daar graag aan bij.”
Internationale reacties vol warmte
In
Nederland spreekt Londa ke Naach inmiddels voor zich: de stijl brengt sfeer,
energie en herkenning op menig nauta. Families waarderen de klassieke stijl,
gecombineerd met moderne variaties.
In India is het enthousiasme groot, vooral bij jongeren die
de ritmes en elegantie snel oppikken. Wel is er daar een duidelijk onderscheid
tussen klassieke artiesten en folkloristische dansers. Maar de groep kreeg
gelukkig prachtige podia die ruimte boden aan beide stijlen.
Hoe Zwitserland zal reageren?
“We laten ons verrassen, maar we voelen wel dat men ons graag wil hebben.”
Wat raakt het meest tijdens optredens?
Vraag
de groep naar het mooiste moment van een optreden, en het antwoord komt direct
uit het hart. Het gaat om emotie. De glimlach bij dansnummers, maar ook de
tranen vlak voor het vertrek van een baraat. De stilte die valt bij een
gevoelige bhajan. De dankbaarheid achteraf, de uitnodigingen die blijven
terugkomen dat is hun grootste beloning.
Het is muziek als verbinding, niet als performance.
Een unieke samenwerking
The
Spirits of Baithak & Tina Londa ke Naach zijn uitgegroeid tot een vast duo,
maar wel met speelse flexibiliteit. Is Tina (Shashie) in natjaniya-kleding, of
begeleiden ze een dulha, dan heet de groep Tina Londa ke Naach.
Bij moeran, lawa, verjaardagen of mandirprogramma’s is het The Spirits of
Baithak. Twee werelden, één artistieke familie.
Voorbereiding op buitenlandse podia
Elk
land en elk publiek vraagt om een zorgvuldig afgestemd programma.
In India lag de nadruk op diversiteit: van drupad en langri tot thumri, dadra
en chalta. Ook Londa ke Naach, natak en khadjerie kregen een plek. Voor
Zwitserland ligt de focus op de levenscyclus: geboorte, huwelijk, sohar,
seizoensliederen en een vrolijke, maar traditionele mix.
Balans tussen traditie en moderniteit
De
groep bewaakt de kern van de baithak gana met liefde.
“Zonder wortels kan een boom niet groeien.”
Authenticiteit blijft leidend. De dholak, dantaal en harmoenia blijven de
basis, aangevuld met eigentijdse creatieve keuzes, nieuwe teksten en zelfs een
moderne SPD-speelster.
Inspiratie voor de volgende generatie
Hun
boodschap aan jongeren is helder:
- Blijf authentiek.
- Begrijp wat je zingt en waarom.
- Gebruik traditie als basis voor nieuwe creaties.
- En wees als natjaniya niet alleen danser, maar ook begeleider met kennis
van rituelen en betekenis.
Cultureel erfgoed voor de toekomst?
Of
Londa ke Naach officieel cultureel erfgoed kan worden? Zeker…maar dat moet uit
de gemeenschap komen. De groep staat volledig open voor samenwerking, erkenning
en internationale vertegenwoordiging.
Wat brengt de toekomst?
Met een glimlach zegt de groep:
“Er staan mooie zaken aan te komen… volg ons maar, dan blijf je op de
hoogte!”
Door : Soeniel Sewnarain
De groep bestaat uit de volgende leden
Shashie Ramkisoen Pandey (Tina), Satish Bhola , Ashok
Mansaram, Sunita Pikaar & Stephen Rawinder Pikaar
en kan gevolgt worden via de FB pagina : The Spirits of Bhaitak