Onze kille wereld snakt naar de Sanatan Dharma

Velen van ons denken dat de Verlichting (de grote denkomslag in de achttiende eeuw waarin we zelfstandig moesten gaan nadenken) zorgde voor een puur logische wereld zonder geloof. Maar dat klopt niet. In werkelijkheid deden de denkers van die tijd iets heel anders. Ze ruilden de strenge regels van de kerk in voor de ideeën van het paganisme (het oude geloof in de kracht van de natuur). Ze zochten naar vrijheid en vonden die in de geschriften uit de Griekse en Romeinse oudheid.

Dit moderne paganisme uitte zich op drie duidelijke manieren. Allereerst luisterden denkers niet meer naar de kerk, maar naar oude filosofen die geloofden in de kracht van de mens zelf. Je hoefde niet meer bang te zijn voor de hel. De mens was vanaf nu zélf slim genoeg om te bepalen wat goed en slecht was.

Daarnaast veranderde de blik op God. God was niet langer een strenge man op een wolk. In plaats daarvan kozen veel denkers voor het deïsme (het geloof dat God de natuurwetten heeft gemaakt, maar zich daarna niet meer met de wereld bemoeit). God werd zo een synoniem voor de natuur zelf. Het goddelijke zat niet ergens ver weg, maar zat in de wetten van de wereld om ons heen.

Tot slot veranderde het doel van ons leven. De kerk zei altijd dat dit aardse leven vol zonde was en dat het pas in de hemel belangrijk werd. De nieuwe denkers draaiden dat om. Het doel van het leven was vanaf nu om hier op aarde gelukkig en gezond te worden.

Toch had dit intellectuele neopaganisme (de moderne heropleving van de natuurreligie) een grote schaduwzijde. Het oude geloof zag de natuur altijd als iets levends en heiligs. Maar de denkers uit de achttiende eeuw haalden alle magie weg. Voor hen werd de wereld een zielloze machine die we zomaar konden gebruiken en leegplunderen. En met de brokstukken daarvan zitten we vandaag de dag opgescheept: we hebben een uitgebuite planeet en een samenleving die zich leeg voelt.

De oplossing is niet om terug te gaan naar de strenge, oude kerkregels. De oplossing ligt in een universele filosofie uit het Oosten: de Sanatan Dharma (de oeroude Indiase traditie die alles in het universum als één levend en heilig geheel ziet).

De Sanatan Dharma is precies wat onze kille wereld nu mist. Het combineert gezond verstand met het diepe gevoel dat de natuur leeft. In het Westen leerden we om de baas te spelen over de natuur en haar als een dood object te behandelen. De Sanatan Dharma laat juist zien dat wij een onlosmakelijk onderdeel zijn van de natuur. Het goddelijke is hier niet transcedent (ver weg boven de schepping), maar immanent (vloeibaar aanwezig in elke boom, elke rivier en elk dier).

Dit is geen zweverig gedoe, maar een hoogontwikkelde filosofie. Door de wereld weer te bekijken met zowel verstand als spirituele verwondering, herstellen we de orde die we zelf hebben doorgesneden. De Sanatan Dharma geeft ons een blauwdruk voor de toekomst. Een toekomst waarin wetenschap en respect prima samengaan, en waarin we de aarde weer gaan behandelen als een levend organisme dat onze bescherming verdient.

Auteur : SaTya