De evolutie van Indiase kleding - deel 1

Introductie
Als ik aan Indiase kleding denk, denk ik niet alleen aan stof, maar aan tijd en de rijke geschiedenis erachter. Aan generaties die hun identiteit letterlijk hebben doorgegeven: van katoen tot zijde, van handgeweven tot catwalk, van dorpsstraat tot rode loper. Indiase kleding is altijd in beweging geweest. Het is geen fashion in de vluchtige zin van het woord; het is een stijl die telkens terugkeert en steeds opnieuw onderdeel wordt van fashion.

Praktische kleding
In het begin was kleding vooral praktisch en afgestemd op het klimaat. Mensen droegen luchtige stoffen zoals katoen, die ademend en comfortabel waren in de warme gebieden van India. Wikkelrokken waren populair omdat ze eenvoudig te dragen en aan te passen waren, terwijl ze ook veel bewegingsvrijheid boden.

Dit maakte het makkelijker om dagelijkse taken uit te voeren, zoals werken op het land of zorgen voor het gezin. De ontwerpen waren vaak eenvoudig en functioneel, met aandacht voor comfort. Kledingstukken zoals de lungi voor mannen en sarees voor vrouwen waren niet alleen stijlvol, maar ook praktisch.

De saree kan bijvoorbeeld op verschillende manieren worden gedragen, afhankelijk van de gelegenheid en persoonlijke voorkeur. Dit maakte het een veelzijdig kledingstuk, geschikt voor zowel dagelijkse als speciale gelegenheden. Later werden regionale stijlen steeds herkenbaarder.

Identiteit
Banarasi in het noorden, Kanjeevaram in het zuiden, Paithani in Maharashtra — elk met eigen technieken, patronen en symboliek. Wat mij hierin fascineert: in India is mode nooit alleen “mooi”. Het is ook taal. Je leest iemands regio, community en soms zelfs levensfase in een border, weefsel of kleur.

Met de komst van de Mogols kreeg kleding een nieuwe dimensie: rijke borduursels, zardozi, intensere silhouetten en de opkomst van outfits die we nu kennen als (anarkali-)jurken, sharara’s en verfijnde dupatta-styling.

Invloed van de Britten
De invloed van de Britten op Indiase kleding was aanzienlijk. Tijdens de koloniale periode introduceerden zij nieuwe modeconcepten en kledingstukken die de Indiase kledingstijl veranderden. De blouse en petticoat, gedragen bij de saree, werden populair en gaven een nieuwe draai aan het traditionele kledingstuk. Dit maakte de saree “moderner” en geschikter voor formele gelegenheden.

Daarnaast bracht de Britse mode een mix van stijlen en stoffen met zich mee, zoals wol en synthetische materialen, die een nieuw tijdperk inluidden. De koloniale invloed leidde ook tot de opkomst van kleermakers en kledingwinkels die westerse stijlen combineerden met Indiase elementen.

Ook veranderde de perceptie van wat “netjes” en “geschikt” was. Onder Britse invloed raakten sommige traditionele kledingstukken in onbruik, terwijl andere, zoals de saree met blouse, opnieuw werden gedefinieerd. Dit resulteerde in een verschuiving in mode en presentatie.

Na de onafhankelijkheid
Na 1947 kreeg kleding een nieuwe betekenis in India. Het werd een symbool van trots en culturele identiteit. Mensen richtten zich opnieuw op traditionele kleding en ambachtelijke technieken, wat leidde tot een heropleving van handwerk en lokale stoffen.

Kleding stond symbool voor Indiase identiteit en dat mocht - en mag - met trots worden gedragen. De nadruk lag op het ondersteunen van lokale ambachtslieden en het behoud van cultureel erfgoed.

Bollywood speelde hierin een belangrijke rol. Films en acteurs maakten Indiase kleding wereldwijd populair. Van iconische chiffon-sarees (zoals Sridevi in Chandani), gedragen in de Zwitserse bergen, tot heavy bridal looks (zoals Deepika Padukone in Padmavat) die generaties inspireerden. Mode werd massaal zichtbaar, maar verloor haar roots niet; ze kreeg simpelweg meer schermtijd, tegenwoordig ook via social media.

Hedendaagse kleding
En vandaag? Vandaag zie je hoe eeuwenoude tradities terugkomen in moderne vormen. Actrices dragen handgemaakte en traditionele stoffen opnieuw, in saree-stijlen, mantelpakken of zelfs in een dagelijkse blouse. Steeds meer celebrities dragen deze stijl bewust uit en bereiken via social media een enorm publiek.

Rol van ontwerpers
Ontwerpers spelen een cruciale rol in deze ontwikkeling. Zij combineren traditionele technieken met hedendaagse stijlen, waardoor Indiase kleding opnieuw in de belangstelling staat. Door het gebruik van lokale stoffen en handwerk krijgt kleding een uniek karakter en wordt Indiase cultuur wereldwijd verspreid.

Tijdens Cannes 2025 droeg Alia Bhatt een ontwerp van Gucci (zie afbeelding). Dit laat zien dat ook gerenommeerde westerse ontwerpers de stap durven te zetten richting Indiase stoffen en esthetiek.

Conclusie
Voor mij is dit de essentie van deze evolutie: Indiase kleding verandert, maar blijft trouw aan haar verhaal van afkomst en vakmanschap. Mode is een manier om jezelf uit te drukken. niet alleen met kleding, maar ook met welzijn. Mode verandert elk seizoen. Stijl is tijdloos.

In Deel 2 ga ik in op de huidige uitingsvormen: fusion, global luxury, streetstyle en hoe merken de “Desi”-esthetiek inzetten in hun campagnes.

Door: Rishma Soedhoe

Rishma is verbonden aan Desi Store (www.desi-store.eu) en zal in drie delen de evolutie van de Indiase kleding voor HLM beschrijven.