15 augustus: Onafhankelijkheidsdag India - Het verhaal van onze vrijheid

Op 15 augustus viert India Independence Day – de dag dat in 1947 officieel een einde kwam aan bijna 200 jaar Britse overheersing. Het is een dag vol trots, geschiedenis en verbondenheid, die ook ver buiten India wordt herdacht.

Van handel tot overheersing
In de 18e eeuw kwam het Britse Rijk via de East India Company naar India. Wat begon als handel in peper, thee en textiel, groeide uit tot volledige controle over het land. Belastingen, wetten en zelfs wie er mocht regeren – alles werd door de Britten bepaald. Voor miljoenen Indiërs voelde hun eigen land niet meer als van henzelf.

Hoe India onafhankelijk werd
In 1857 brak de Eerste Vrijheidsoorlog uit. Indiase soldaten in het Britse leger kwamen in opstand. Het werd hard neergeslagen, maar was het begin van georganiseerd verzet.

Een groeiende volksbeweging
Vanaf begin 1900 werd de strijd massaal:

- Mahatma Gandhi introduceerde geweldloos verzet (Satyagraha): protestmarsen, boycots, stakingen en de beroemde Salt March (1930).
- Jawaharlal Nehru en het Indian National Congress voerden politieke druk en onderhandelden met de Britten.
- Subhas Chandra Bose koos juist voor strijd met het Indian National Army.
- Boeren, studenten en vrouwen sloten zich massaal aan, ieder op hun eigen manier.

Het keerpunt
In 1942 luidde de Quit India Movement: de Britten moesten gaan. Daarop volgden stakingen, protesten en arrestaties. Na de Tweede Wereldoorlog was Groot-Brittannië uitgeput en onder internationale druk om zijn koloniën vrijheid te schenken.

Mountbatten en de verdeling van India
In 1947 werd Lord Louis Mountbatten benoemd tot laatste Britse gouverneur van India. Hij moest de onafhankelijkheid regelen en de grenzen vaststellen voor India en Pakistan. Onder veel tijdsdruk tekende hij samen met Sir Cyril Radcliffe in slechts vijf weken nieuwe grenzen — zonder diepgaand onderzoek naar lokale realiteit.

De gevolgen waren verwoestend: miljoenen mensen moesten plots verhuizen, gewelddadige conflicten braken uit, dorpen en families werden gescheiden, en honderdduizenden mensen kwamen om. De verdeeldheid bleef als wond achter, ook nadat India en Pakistan officieel vrij waren.

De nacht van de vrijheid
Op 15 augustus 1947, om middernacht, werd India officieel een vrije natie. Jawaharlal Nehru, de eerste premier, sprak zijn iconische woorden:

“At the stroke of the midnight hour, when the world sleeps, India will awake to life and freedom.”

Hoe wordt Onafhankelijkheidsdag gevierd?
- De premier hijst de vlag bij het Rode Fort in Delhi.
- Overal wapperen saffraan-wit-groene vlaggen.
- In scholen en dorpen zijn er optochten, dans, muziek en toneelstukken over de vrijheidsstrijd.
- Het volkslied Jana Gana Mana klinkt landelijk.

De vlagkleuren zijn symbolisch: saffraan voor moed, wit voor vrede, groen voor hoop, en het Ashoka-wiel voor gerechtigheid en vooruitgang.

Betekenis voor de diaspora
Ook in Nederland, Suriname en andere landen met een Indiase of Hindustaanse gemeenschap wordt deze dag herdacht. Voor veel Hindustanen is het bijzonder: onze voorouders vertrokken als contractarbeiders naar Suriname toen India nog geen vrij land was. Hun verhalen, inzet en cultuur maken deel uit van dit grotere verhaal van vrijheid.

Independence Day 2025 in Nederland – vieringen dichtbij huis
Dit jaar staan in steden als Den Haag, Amsterdam, Rotterdam en Utrecht diverse herdenkingen gepland. Verwacht vooral kleinschalige bijeenkomsten georganiseerd door lokale gemeenschappen: vlagceremonies, toespraken, culturele optredens, muziek en dans. Families wisselen verhalen uit, proeven traditionele gerechten en maken er samen een moment van trots en verbondenheid van.

Nederland heeft een grote Indiase gemeenschap. Volgens het CBS wonen hier ruim 89.000 mensen met een Indiase migratieachtergrond. Tel je ook de Sarnami gemeenschap mee, dan gaat het om zo’n 240.000 mensen van Indiase origine – één van de grootste Indiase diaspora’s in Europa. In de afgelopen tien jaar kwamen daar nog eens tienduizenden recente migranten uit India bij, vaak voor werk of studie.

Onafhankelijkheidsdag nodigt ons uit om terug te kijken, maar ook vooruit te kijken. Vrijheid is nooit vanzelfsprekend, het is iets dat is bevochten. Het herinnert ons eraan dat we onze geschiedenis verdienen te kennen, te delen en erop trots te zijn.

 

HLM Redactie: Nitasha Ghoerbien & Aarti Sewnarain